ISTRAŽILI SMO: Kako funkcionira privatni smještaj u Srbiji!

10298891_10206537229367626_9119538182074757215_nU poslednjih 10 godina, od  2005-te kada je najavljena  kategorizacija privatnog turističkog smeštaja u Srbiji do danas, primetni su pozitivni rezultati. Ceo postupak je tekao prilično sporo tako da je tek 2011-te godine kategorisana prva kuća za odmor od ukupno 322 te godine u Beogradu.

Prema podacima Turističke organizacije Srbije u Srbiji ima 950 registrovanih domaćinstva za bavljenje seoskim turizmom na teritoriji 67 gradova i opština. Zakon u Srbiji ne razlikuje smeštaj u seoskom turizmu od privatnog smeštaja na području gradova i opština, tj pravila su ista.
Čitajte dalje

Regionalne turističke administracije u Srbiji nema. Opštine su preuzele funkcije u turizmu na lokalnom nivou i, u nekim slučajevima, osnovale zasebne turističke organizacije. Ove turističke organizacije se finansiraju iz opštinskog budžeta i tipično je da imaju male kancelarije sa jednim ili dvoje zaposlenih. Opštinske turističke organizacije vrše lokalni marketing turističkih atrakcija (najčešće izradom brošura), sakupljaju statističke podatke i osnivaju turističke informativne centre. Opštine i njihove turističke organizacije takođe vrše kategorizaciju privatnog smeštaja i smeštaj u pansionima (ali ne I za hotele kojima se bave na nacionalnom nivou) po sistemu zvezdica i često upućuju posetioce u njih.

   Na teritoriji Srbije po profesionalnosti i entuzijazmu izvaja se udruženje ‘”Oaza mira Lopatnica” , koja radi na održivom razvoju seoskog turizma i saradnje domaćinstava koja se bave ili tek nameravaju da se bave seoskim turizmom. Iz ovog udruženja ističu da je zakonski sve dobro urađeno ali da se u praksi nije mnogo odmaklo.

11222012_10206537243527980_8569015620465054054_n

Sekretarijat za privredu kategorizuje privatan smeštaj na teritoriji Beograda na zahtev ugostitelja odnosno fizičkog lica i donosi rešenje kojim se kuće, apartmani, sobe i seoska turistička domaćinstva razvrstavaju u kategorije. Postupak kategorizacije je vrlo jednostavan i košta svega 580 dinara (republička administrativna taksa), a počinje podnošenjem zahteva fizičkog lica ili ugostitelja (privredno društvo, preduzetnik i ogranak drugog domaćeg ili stranog pravnog lica koji obavlja ugostiteljsku delatnost) za određivanje kategorije na odgovarajućem obrascu zahteva koji se podnosi Sekretarijatu za privredu grada Beograda.

Sekretarijat za privredu odštampao je brošuru "Deset koraka do kategorizacije", koja se, kao i obrazac zahteva i druga potrebna dokumenta, može preuzeti na internet-prezentaciji grada Beograda.

10178039_10206537231527680_8976027696773943305_n

Postupak kategorizacije

Zakon o turizmu propisao je da zainteresovani građani, vlasnici kuća, stanova i soba imaju mogućnost da kategorišu objekte privatnog smeštaja za izdavanje turistima.

U novoj vladi Republike Srbije za turizam je zaduženo Ministarstvo trgovine, turizma i telekomunikacija.  U informatoru o kategorizaciji ugostiteljskih objekata preporučuje se da se pre kategorizacije poseti najpre lokalna turistička organizacija, odnosno lice koje je zaduženo za turizam u lokalnoj samoupravi kako bi se fizičko lica ili ugostitelj na vreme mogli pripremiti.

   1. Postupak kategorizacije počinje podnošenjem zahteva za određivanje kategorije kuće, stana za odmor i sobe za iznajmljivanje (najviše 30 ležajeva) podnosi fizičko lice.

   2. Zahtev se podnosi na odgovarajućem obrascu Opštinskoj upravi a  dokumentacija

za kategorizaciju objekta za fizicko lice sadrzi:

- Obrazac zahteva,

- Dokaz o vlasništvu,

- Fotokopija lične karte,

- Dokaz o uplati administrativne takse,

- Lekarsko uverenje,

- Obrazac izjave sa podacima o ispunjenosti standarda, minimalno tehničkih uslova za uređenja i opremanje ugostiteljskih objekata i sanitarno higijenskih uslova.

Pored obaveznih elemenata, smeštajni objekti za koje se traži kategorizacija moraju da ispunjavaju i određene kriterijume na osnovu izbornih elemenata.

Podnosilac zahteva je dužan da u obrascu zahteva navede ukupan broj bodova na osnovu izbornih elemenata, u skladu sa ''Pravilnikom o standardima za kategorizaciju ugostiteljskih objekata za smeštaj'' i to: Standardi za razvrstavanje kuća, apartmana, soba, seoskog domaćinstva.

   3. Troškovi kategorizacije i administrativne takse:

- za podnošenje zahteva - 290 dinara

- za izradu rešenja - 490 dinara

- za žalbu na rešenje - 430 dinara

Kategorija objekta određuje se rešenjem koje donosi Sekretarijat za privredu Gradske uprave grada Beograda kao nadležni organ, na predlog Komisije, sa rokom važnosti od 3 godine.

Komisija izdaje Rešenje o kategorizaciji najkasnije za 30 dana, na osnovu ove dokumentacije popunjene na terenu, uz potpisanu Izjavu o ispunjenosti sanitarno-higijenskih uslova i već popunjen Zahtev za kategorizaciju.

1896897_10206537282448953_5466935357363968474_n

Razvojni biznis centar Kragujevac

U vodiču za seoske domaćine gradske turističke organizacije grada Kragujevca nalazimo odličnu prezentaciju za sve početnike.

Gradovi i opštine u nadležnim upravama ili službama imaju zaposleno lice koje je zaduženo za kategorizaciju smeštajnih kapaciteta.

Po zakonu, svako domaćinstvo koje se bavi seoskim turizmom mora da bude kategorisano i posao može da obavlja:

—  preko lokalne turističke organizacije (provizija, odnosno administrativni troškovi su minimalni i iznose oko 4% ukoliko domaćin sam dovede goste, odnosno oko 8% ukoliko lokalna turistička organizacija obezbedi dolazak gostiju)

—  preko turističke agencije (provizija je najčešće 20%)

—  ili firme koja je registrovana za pružanje ugostiteljskih usluge, odnosno prekodrugog privrednog subjekta.

 

Nema poreza, jedino se plaća kategorizacija?

U  zavisnosti kakav objekat želi da kategoriše zainteresovani popunjava podatke za kuću, apartaman ili sobu, tj za objekat kojim raspolaže. Ukupni troškovi kategorizacije domaćinstva su oko 800 dinara. Obrazac košta 20 dinara, dok je za plaćanje republičke takse potrebno izdvojiti 760 dinara. Tokom godine domaćini nisu u obavezi da plaćaju mesečne takse, poreze, doprinose itd. Dakle, jedini trošak koji domaćini imaju je kategorizacija koja košta oko 800 dinara (teritorija Kragujevca) i oni nemaju druge obaveze prema državnim, gradskim ili opštinskim institucijama.

Veći broj domaćina želi veću kategoriju odnosno veći broj zvezdica. Nadležno lice može da da konkretna uputstva šta je neophodno da obezbedite za eventualno dodatno opremanje vašeg domaćinstva kako biste za malu svotu novca, od oko 5-6 hiljada dinara, dobili višu kategoriju. Ukoliko domaćin želi da kategoriše seosko turističko domaćinstvo, on treba da ima registrovano poljoprivredno gazdinstvo.

   "Kategorija ugostiteljskog objekta vrste hotel, garni hotel, apart hotel, motel, turističko naselje, kamp i pansion označava se tablom petougaonog oblika sa zaobljenim uglovima koja sadrži u gornjem delu ucrtane šestokrake zvezde, čiji broj označavaa kategoriju objekta, a u donjem delu ispisan naziv vrste objekta na srpskom jeziku, ćiriličnim pismom i na engleskom jeziku."

   "Kategorija ugostiteljskog objekta vrste kuća, apartman i soba označava se nalepnicom petougaonog oblika sa zaobljenim uglovima koja sadrži u gornjem delu ucrtane šestokrake zvezde, čiji broj označava kategoriju objekta, a u donjem delu ispisan naziv vrste o bjekta na srpskom jeziku, ćiriličnim pismom i na engleskom jeziku."

 

Devizni priliv od turizma

Promotivna kampanja "Moja Srbija", koju organizuje Turistička organizacija Srbije, od 3. juna ove godine realizuje se u više gradova u Srbiji, a cilj je da građani bar deo godišnjeg odmora provedu u Srbiji. Prema izjavi resornog ministra Srpski turisti su prošle godine u inostranstvu potrošili 889 miliona evra, dok je domaći devizni priliv od turizma iznosio 843 miliona evra.

Turistima je na raspolaganju oko 5.500 kreveta. Cene su različite i u zavisnosti od kvaliteta usluge kreću se od nekoliko stotina dinara, 500-600 dinara (za prenoćište bez doručka) do 15-16.000 dinara za iznajmljivanje ekskluzivnih seoskih kuća. U proseku, pun pansion u seoskom domaćinstvu u Srbiji košta oko 2.000 dinara. Broj registrovanih domaćinstava se svake godine uvećava a ovaj vid turizma posebno je razvijen u Zapadnoj Srbiji, Vojvodini, Centralnoj Srbiji. Srbija je prošle godine dostigla više od milijardu dolara deviznog priliva od turizma. Međunarodni ekonomski stručnjaci izdvajaju turizam i poljoprivredu kao perspektivne privredne grane od kojih Srbija može da ima suficit.

Devizni priliv od turizma u Srbiji od 2010 - 2013. godine

Godina Еur (000) Indeks Usd(000) Indeks
2009. 617.177 97 865.373 92
2010. 604.856 98 798.382 92
2011. 710.132 117 991.660 124
2012. 707.761 100 906.127 91
2013. 792.143 110 1.052.884 116
Januar Novembar 2014.  765.000 108,1 1017.000 108,6

Izvor: Narodna banka Srbije (Devizna statistika)       

U prvih jedanaest meseci 2014. godine devizni priliv od turizma je bio u porastu za 8,1% izraženo u evrima (765 miliona evra), odnosno za 8,6 % izraženo u US dolarima (1.017 miliona US dolara), u odnosu na isti period 2013. godine.

 

Najvažnije u Zakonu o turizmu

Član 75

Fizičko lice koje pruža ugostiteljske usluge u domaćoj radinosti dužno je

1. da u kući, apartmanu i sobi koju izdaje turistima istakne propisanu oznaku kategorije određenu rešenjem nadležnog organa

2. održava prostorije i opremu i pruža usluge prema propisanim standardima za kategoriju kuće, apartmana i sobe koja mu je određena rešenjem nadležnog organa

3. vidno istakne cene usluga koje pruža i iznos boravišne takse i pridržava se istaknutih cena

4.utvrdi normative hrane ako pruža uslugu ishrane i pridržava se utvrđenih normativa

5.vodi evidenciju gostiju dnevno i uredno

 

Član 77

Fizičko lice pruža ugostiteljske usluge u seoskom turističkom domaćinstvu preko lokalne turističke organizacije, turističke agencije, privrednog subjekta ili drugog pravnog lica registrovanog za obavljanje privredne delatnosti, na osnovu ugovora.

Na sajtu Sekretarijata za privredu grada Beograda može se naći mapa privatnog smeštja grada sa 160 smestajnih jedinica. kao i Pregled kategorizovanih objekata na teritoriji Grada Beograda.

 

Statistički pregled i struktura kategorisanih objekata

na području republike Srbije u 2014. godini

 

Ukupan broj kategorisanih objekata prema vrsti i kategoriji – presek 31.12.2014.g.

R.br. UKUPNO BR.OBJEKATA BR. SMESTAJNIH JEDINICA BR. LEZAJA
1. HOTELI  226 14604 24270
2. GARNI HOTELI   94  1976   3162
3. APART HOTELI    8    381    1069
  UKUPNO 1+2+3 328  16961 28501
4. MOTELI 13 301 498
5. TURISTICKA NASELJA   4 215 384
6. APARTMANSKA NASELJA   1   26 107
7. PANSKIONI   3  78 119
8. KAMPOVI  6   1055 kamperа /
  UKUPNO 1+2+3+4+5+6+7+8 354 17581 29609

 

U 2014. godini evidentan je veći broj kategorisani ležaja i smeštajnih jedinica u odnosu na prethodnu godinu, što je rezultat otvaranja većeg broja novih hotela. Na teritoriji grada Beograda se nalazi svaki četvrti kategorisani objekat (85), svaka treća smeštajna jedinica (6005) i skoro svaki treći ležaj (8715) u odnosu na ove parametre u Republici Srbiji.

U ovom istraživanju o privatnom smeštaju u Srbiji, korišćeni su : Zakon o turizmu, informator o kategorizaciji ugostiteljskih objekata, podaci Sekretarijata za privredu, podaci Turističke organizacije Srbije, Narodne Banke Srbije, Republičkog zavoda za statistiku, Razvojnog biznis centara iz Kragujevca, Pravilnik o standardima za kategorizaciju ugostiteljskih objekata za smeštaj i vodiči.

Pravilnici i uredbe u nekim delovima Srbije, zbog specifičnosti i karakteristika variraju od mesta do mesta.

 

Piše: Vladislav Stojičić

 

Komentiraj

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Releated

Iznajmljivači oslobođeni druge rate paušalnog poreza

Građani koji iznajmljuju sobe, apartmane i smještajne jedinice u turističke svrhe nisu obveznici PDV-a sve dok im isporuke u prethodnoj ili tekućoj godini ne prelaze 300.000 kuna. Iznajmljivači soba, apartmana i smještaja u kampovima i oni koji pružaju ugostiteljske usluge u domaćinstvu također su oslobođenii plaćanja polovine iznosa godišnjega paušalnog iznosa turističke pristojbe za glavni […]

COVID-19: Daljnji razvoji – EU ponovno pokreće turizam

Smjernice o obnavljanju putovanja i ponovnom pokretanju europskog turizma 2020. godine Europska komisija je predstavila paket smjernica i preporuka kako bi pomogla državama članicama da postupno ukinu ograničenja putovanja, nakon višemjesečnog zatvaranja zbog pandemije COVID-19. Smjernice komisije imaju za cilj pružiti ljudima priliku za odmor i opuštanje. Čim zdravstvena situacija dopusti, ljudi bi trebali biti […]